Jazz-a-Palooza; een impressie

evenement: Jazz-a-Palooza
wanneer: zaterdag 26 juni
waar: Utrecht, wijk C, diverse locaties


Al enige jaren traditie, Jazz-a-Palooza, het kleinschalige buurt-jazzfestival in wat wel het Harlem van Utrecht wordt genoemd, wijk C. Iets na zessen lopen mijn vriendin en ik de Korte Koestraat in en ik voel me gelijk thuis. Vanuit het open raam van café Willem Slok speelt het Marike van Dijk quartet. Het terras voor het café is gezellig gevuld met een aandachtig luisterend publiek. We vinden nog twee vrije stoelen op het terras en installeren ons met een drankje. De pianist van het quintet (ja ze profileert zich internationaal) is thuis gebleven en de gitarist is verantwoordelijk voor de harmonische invulling tussen een stevig fundament gelegd door bass en drums en een pakkend gespeelde melodie op de sax.

Misschien wat oneerbiedig maar onze knorrende magen vragen om aandacht en we hebben gezien dat op het aangrenzende terras 'Chez Jaqueline' een special geserveerd wordt: het sjumenu. We posteren ons op het hoekje zo dicht mogelijk bij Willem Slok om de rest van het concert te kunnen volgen. We laten ons de gangen van het sjumenu prima smaken bij de uiteindelijk jammer genoeg afsluitende tonen van Marike en haar band. Ik hoor haar nog aankondigen dat ze op North Sea Jazz zal spelen. Marike, .... Veel succes!

(foto Herre Vermeer) Nog wat natafelen en dan is het al weer bijna tijd voor het Kitty Looten Quartet. We hebben haar en haar bandleden de spullen naar binnen zien sjouwen bij Chez Jaqueline waar ze op het programma staan. Het succes van Candy Dulfer lijkt een trend te hebben aangekondigd. Weer een jonge vrouw op saxofoon als bandleider. Als we om negen uur naar binnen lopen om een plaatsje te zoeken is de band nog aan het sound checken. Het is niet echt vol nog. Wellicht ondervinden we teveel concurrentie van het WK voetbal. Een kwartiertje later zet de band het eerste nummer in en het geluid van de muziek trekt dan toch wat meer publiek de bistro in. Een klassieke kwartetopstelling waar de bas wordt ingevuld door een zessnarige elektrische basgitaar en het keyboard door (als ik het goed heb) synthesized hammond orgel. Kitty bespeeld de altsaxofoon soms met een lyrisch geluid dat je eerder met de tenor van Stan Getz zou associëren maar meest met een open en directe sound die aan David Sanborn doet denken. Afwisselend worden standards en eigen nummers gespeeld, ofwel zoals ik in het kader van de #jazzap2010 flying reporters on the spot tweette: 'coole covers en frisse originals'. Een mooie balad van Wayne Shorter wordt gevoelig vertolkt en de afsluiting van de eerste set pakt Kitty de sopraan voor een wals uit eigen pen.

Toch weer even de frisse lucht in en een korte wandeling door de straatjes van de wijk brengt ons bij het openluchtpodium Conclusion jazzspot. Van de wat ingetogen sfeer bij Kitty Looten naar een uitbundig dans- en feestgebeuren bij de band Sensuàl. Voor het podium wordt geswingd op de meeslepende Latin sound, volgens het programmaboekje 'Braziliaanse Jazz'. Een genre waar ik niet erg in thuis ben. Er is hier een prima sfeer waarin we ons nog even willig laten onderdompelen.

Jazz-a-Palooza: Een geweldig initiatief waar ze me zeker gaan terugzien.

Chris Potter Underground

Datum: 10 mei 2010

Locatie: Bimhuis, Amsterdam

Uitvoerenden: Chris Potter Underground: Chris Potter, ts, bcl; Adam Rogers, g; Scott Colley, bg; Nate Smith, d

Een half uur voor aanvang in de zaal en ik bemachtig net een van de laatste losse stoelen achterin. Ik markeer de stoel als de mijne door er mijn colbertje over te hangen en ga op een drankje uit. Er hangt een gezellige sfeer in de zowel de bar als de zaal die hierdoor een geheel lijken te vormen. Ik keer met mijn drankje terug naar mijn stoel en even later betreden de muzikanten onder luid applaus het podium. Chris zet in met wat eerst wat losse noten lijken op de basklarinet. Adam Rogers zet hier al snel een stevig ondersteunend thema tegenaan dat de basis vormt voor de groove die klinkt als basgitaar en drum hun bijdrage gaan leveren. Op hetzelfde moment verruilt Chris Potter zijn basklarinet voor de tenorsaxofoon. Het donkere geluid van de elektrische gitaar en basgitaar en het nogal directe saxofoongeluid zorgen ervoor dat het geheel een funky klankkleur laat horen. Harmonisch gebeurt er heel weinig. Het hele stuk door wordt door de verschillende spelers afwisselend gesoleerd op hetzelfde akkoord. Alleen vlak voor het einde wordt hier enkele maten van afgeweken. Deze opzet is kenmerkend voor de meeste stukken in dit concert. Enkele malen trekt Chris Potter zich terug, meestal om Adam Rodgers als solist de ruimte te geven. Opvallend is echter ook de zeer vrije en prominente stijl van Nate Smith op de drums. Als op een gegeven moment na een strakke en opzwepende drumsolo Chris Potter terugkomt, schijnbaar om deze solo af te sluiten, blijft de drum, waar je zou verwachten dat deze zich in zijn rol in de ritmesectie terug zou trekken, op de voorgrond als duelleerpartner van de saxofoon.

De tweede set wordt ingezet door drummer en bassist. Twee akkoorden wisselen elkaar in een strak schema af. Chris Potter begint een rustige solo waarbij de gitaar het rustige patroon van de ritmesectie versterkt. In de saxsolo herken ik in een gebroken akkoord naar boven en naar beneden een letterlijk citaat uit een stuk voor basklarinet solo van Eric Dolphy. De als ballad ingezette solo wordt steeds drukker en ontwikkelt zich tot een opeenvolging van zeer snelle loopjes waarbij het toonhoogte oploopt tot de hogere toptones van de sax. Dit onder begeleiding van instemmende geluiden uit het publiek. Er volgen nog onder andere een stuk waar een latin groove de basis vormt, een interpretatie van "Single Pedal of a Rose" van Duke Ellington, een stuk genaamd "Tweet" ingezet met vogelgeluidjes op alleen het mondstuk van de saxofoon en afgesloten wordt met "Togo", een stuk gebaseerd op een West-Afrikaanse volkswijs.

Roy Haynes & the Fountain of Youth

Datum: 1 mei 2010

Locatie: Lantaren/Venster, Rotterdam

Uitvoerenden: Roy Haynes & the Fountain of Youth: Roy Haynes, d; Jaleel Shaw, as, ss; Martin Bejerano, p; David Wong, b.

Ter ere van zijn 85^ste verjaardag geeft drummer Roy Haynes een serie concerten met het Fountain of Youth waarbij hij vandaag Rotterdam aandoet. Het publiek verzamelt zich in de bar want de zaal gaat pas vlak voor aanvang van het concert open. Als het zover is en iedereen zijn plek in de bioscoopachtige zaal heeft ingenomen komen de muzikanten op. Gelijk valt de vitaliteit en een voor een 85-jarige jonge uitstraling van Roy Haynes op. De piano zet een droge solo in de vorm van elkaar in een vrij ritme opvolgende tonaal klinkende akkoorden. Het blijkt een voorstellingsrondje te worden want de drummer neemt het over terwijl de piano verstomt. In het nog altijd vrije ritme eerst alleen de bass drum, waarna snare drum en hi-hat het overnemen. De altsax neemt het stokje vervolgens van de drums over en geeft het vervolgens weer terug waarna al snel de contrabas zich voorstelt, dit keer onder begeleiding van de drums. Dan voegt de piano in en vervolgens ook de altsax die al snel een solerende rol neemt. Nadat ook de pianist gesoleerd heeft gaat het stuk over in een samenspel dat al gauw stiller en leger gaat linken om op wat ijle nootjes na uit te sterven. De saxofonist verwisselt zijn alt voor de sopraan en naadloos wordt het tweede nummer opgepakt. Zonder echt te soleren heeft de drummer een vrije en duidelijke rol. Van een duidelijke tonaliteit is in dit tweede nummer geen sprake meer. Achter mij mompelt iemand tegen zijn buurman dat de pianist weliswaar technisch knap speelt, maar dat het voor geen meter swingt. Volgens mij is het ook de bedoeling niet dat het swingt. Roy Haynes heeft voor dit nummer zijn sticks voor brushes verruild en is iets meer op de achtergrond. Shaw verlaat het podium om ruimte te maken voor een pianosolo. Er klinkt een weifelend applaus. Kennelijk is het niet duidelijke of er sprake is geweest van een solo. Na de pianosolo voegt de sax zich weer bij de groep. Het einde van het stuk wordt gemarkeerd door aanzwellend en vervolgens uitstervende galmende bekkens.

Het volgende stuk wordt ingezet met een drumsolo waarbij met mallets gespeeld wordt. Hierna volgt een stuk waar voor het eerst een swingend ritme te horen is. Het zal ook het laatste zijn waarvoor dit geldt. Het publiek is het hele concert erg rustig. Van Roy Haynes mag er duidelijk wat meer enthousiasme geuit worden. Misschien de combinatie van wat minder toegankelijke muziek en een wat stugger Rotterdams publiek.

Simon Nabatov speelt Herbie Nichols

english version (translated by Google)

Datum: 10 april 2010

Locatie: SJU jazzpodium, Utrecht

Uitvoerende: Simon Nabatov, p.

(foto's van Herre Vermeer)

Het is kwart voor negen en het toegestroomde publiek bestaat uit nog maar vijf personen. Als even na negenen een vertegenwoordiger van het SJU het podium betreedt om de artiest aan te kondigen is dit aantal aangegroeid tot een man of dertig. Niet bepaald een volle bak. Simon Nabatov, geboren in Moskou in 1959, op 20-jarige leeftijd geëmigreerd naar de VS en nu woonachtig in Keulen, zal muziek van Herbie Nichols ten gehore brengen.

Het eerste nummer begint met heel zacht gespeelde polyfone motiefjes afgewisseld met korte in akkoorden gespeelde passages. Hij gebruikt het sustain-pedaal om verschillende akkoorden (zonder herkenbare tonaliteit) in elkaar te laten doorklinken. De muziek wordt steeds dichter en luider om vervolgens plotseling over te gaan in tonale akkoorden in strak ritme. Deze herkenbaarheid is van korte duur. Tonaliteit en ritme verdwijnen weer en het stuk eindigt in de stijl waarin het begon.

Nabatov geeft nu een korte toelichting. Het programma is gebaseerd op muziek van Herbie Nichols (1919-1963). Nichols heeft tijdens zijn leven weinig erkenning gekregen voor zijn werk. Hij was met zijn composities zijn tijd ver vooruit. Hij heeft slechts twee platen opgenomen in 1959 bij Blue Note. De muziek van deze avond is van dit materiaal afkomstig.

Het volgende nummer heet Spinning Song. waarin ook weer een traditionele en zeer vrije stijl elkaar afwisselen. In het derde nummer Third World, wordt op een bijzondere manier met het sustain-pedaal gewerkt. Hij gebruikt een 'half-pedal' techniek om een soort vibrato te laten klinken. Afgesloten wordt met een passage waar alleen maar pedaal bediend wordt en hoorbaar is. Nabatov licht toe dat de harmoniepatronen zeer vooruitstrevend waren gezien het feit dat het stuk in 1947 geschreven werd en jaren later de basis vormde voor Giant Steps van Coltrane.

In de tweede set volgen nog vijf nummers: Step Tempest waarin het thema langzaam verschuift ten opzichte van de maat, East 117th Street welke titel verwijst naar de plek in Spanish Harlem waar met het appartement van Nichols's vader veel van zijn manuscripten in vlammen opgingen, Serenade waaraan later lyrics werden toegevoegd om bekend te worden als Lady Sings the Blues, Terpsichore een allerminst dansbaar nummer en als laatste Double Exposure waarin in het laatste deel enkel de linkerhand snelle motiefjes spelend het klavier afdaalt en met de laagste tonen het concert afsluit.

Led Bib (Rumor 60)

Datum: 27 feb 2010

Locatie: EKKO, Utrecht

Uitvoerenden: Led Bib: Mark Holub, d; Liran Donin, b; Toby McLaren, el-p, synth; Pete Grogan, as; Chris Williams, as.

Genre: punkjazz

In het kader van het jaarlijks festival voor experimentele muziek, Rumor 60, is de Londense band Led Bib in Utrecht te beluisteren. De locatie, EKKO, is eigenlijk een alternatieve-poplocatie en de aankondiging van Led Bib in de zaal begint dan ook met de met de woorden: "In tegenstelling tot wat jullie gewend zijn beginnen we vanavond met jazz. Maar vrees niet; Ze spelen niet van die tingel-tangel muziek maar er gaat flink de beuk in!".

Inderdaad is het even later als de bandleden in een door een rookkanon opgeworpen gordijn zijn opgekomen een opeenvolging van luid versterkte toonclusters die de sfeer van het eerste nummer bepalen. In het tweede nummer is het woord in belangrijke mate aan de toetsenist. Van de elektrische piano krijgen we niet zijn natuurlijke geluid te horen, maar het door een synthesizer vervormd, of opnieuw gecreëerde geluid. De speler is veel meer met de draaiknoppen van de synthesizer dan met het klavier van de piano in de weer. Dit zal ook in de andere nummers zo blijven. We krijgen geen herkenbaar pianogeluid te horen.

Het derde nummer begint met een rustig intro waar vanuit de drummer de complexiteit van het ritme opbouwt en de saxen lijkt mee te zuigen naar een complexere melodiek. De maat blijft echter door het nummer heen consequent herkenbaar. Dan komt er een nummer waar de saxen poliritmisch met elkaar strijden. Een van de saxen speelt hierbij in een ritme in zevenen. Dan een nummer waar vanuit een rustig maar in een ongedefinieerd ritme langzaam wordt toegewerkt naar een langzame vierkwarts structuur. De drummer komt met een stevige solo aan het woord om dit vervolgens over te geven aan de saxen die met een syncopisch duet het nummer afsluiten.

Bij een van de laatste nummers valt pas op dat de drummer een coördinerende rol speelt. Opzoekwerk achteraf laat zien dat hij inderdaad de bandleider is. Na al het geweld klinkt het laatste nummer Memories Can't Wait als een rustig nummer met het houvast van een steeds hoorbaar aanwezig melodisch thema. Na afloop hiervan nog snel even langs het podium voor het in eigen beheer uitgebrachte CD'tje en dan naar de volgende locatie (RASA) voor het volgende onderdeel: Van Ligetti draaiorgelwerk en zijn symfonisch gedicht voor 100 metronomen. Ook heel interessant, maar geen jazz …